تمايلات مردم مدينه هنگام هجرت

تمايلات مردم مدينه هنگام هجرت  

وضعيت حاكم بر مدينه ، زمينه را براى پذيرش اسلام از سوى مردم و تاييد و پشتيبانى از رسول خدا صلى الله عليه و آله فراهم ساخت . اين پذيرش هيچ گونه ارتباطى به فشارهاى سياسى جاه طلبانه و يا عكس العمل هاى حركت هاى دينى و يا تنش هاى سياسى موجود در آن نداشت ؛ بلكه زمينه هاى عقيدتى درونى مردم مدينه ، آنان را به سوى اسلام پيش ‍ مى برد. از جمله عواملى كه از آغاز برخورد با پيامبر، زمينه گسترش دعوت اسلامى در مدينه را...

ادامه نوشته

وضع عمومى ايران مقارن ظهور اسلام

وضع عمومى ايران مقارن ظهور اسلام

براى بدست آوردن ارزش نهضتى كه پيامبر اسلام(ص) بنيانگذار آن بود، لازم است و لو در حد اجمال با اوضاع دو محيط آشنا شويم:

1- محيطى كه اسلام در آنجا پيدا شد و رشد و نمو كرد.

2- محيط بيرون از جهان اسلام.

در رابطه با محيط دوم، تاريخ ايران و روم را به عنوان درخشانترين نقاط آنروز عالم به ما معرفى مى‏كند و ما در اين قسمت پيرامون ايران به بحث مى‏پردازيم و بحث راجع به اوضاع روم و شبه جزيره عربستان را در عناوين ديگر پى‏مى‏گيريم.

ظهور اسلام و بعثت پيامبر اكرم‏«ص‏»،(611 ميلادى)،با دوران پادشاهى خسرو پرويز(628-590 م)مصادف بود و در زمان خسرو پرويز،پيامبر اسلام‏«ص‏»از مكه به مدينه هجرت فرمود(روز آدينه 16 ژوئيه 622)و اين واقعه،مبدء تاريخ مسلمانان گرديد.

در اين ايام،دو دولت‏بزرگ و نيرومند...

ادامه نوشته

نام و نژاد عرب

نام و نژاد عرب

در اين كه لفظ عرب از چه گرفته شده است، اختلاف نظر بسيار وجود دارد. گروهى از دانشمندان آنرا از نام «يعرب بن قحطان‏» مى‏دانند كه در يمن مى‏زيستند و اعراب نخستين بودند، ولى جمعى ديگر از اهل تحقيق به اين نظريه ايراد گرفته و مى‏گويند به خود «يعرب‏» و پدرش «قحطان‏» چه مى‏گفتند؟ بنا بر اين در اطلاق كلمه عرب بر شاخه‏اى از نژاد سامى، قول درستى در دست نيست.

«يشحب‏» پسر «يعرب‏» و «سبا» پسر «يشحب‏» بود. سبا پدر كليه قبائل عرب قحطانى است. او ده پسر داشت. شش تن از نيكان بودند و اينان: ازد، كنده، مذحج، اشعرون، انمار، حمير، و چهار تن آنها افرادى نادرست به شمار مى‏رفتند و آنها: عامله، جزام، لخم، و...

ادامه نوشته

حجاز قلمرو ظهور اسلام

حجاز قلمرو ظهور اسلام

شبه جزيره عربستان واقع در جنوب غربى آسيا شامل باديه شام، سرزمين عراق، سواحل خليج فارس، نجد، يمامه، حجاز و يمن، بزرگترين شبه جزيره دنيا است. حجاز كه قلمرو ظهور پيغمبر خاتم (صلى الله عليه و آله) و دين مبين اسلام است، در سمت ‏شمال و غرب، صحراى نجد در شرق، و يمن در جنوب شبه جزيره عربستان قرار دارد.

سراسر مرز غربى حجاز را بحر احمر يا درياى سرخ احاطه كرده است. مساحت كل شبه جزيره تقريبا دو برابر مساحت ايران كنونى يعنى بيش از سه ميليون كيلومتر مربع مى‏باشد. اين شبه جزيره از شمال به فلسطين و باديه شام (سوريه و اردن فعلى) و در شرق به عراق (قلمرو حيره) و خليج فارس و در جنوب به...

ادامه نوشته

زنان و دختران در دوره جاهليت

زنان و دختران در دوره جاهليت

 

گاهى عقيده اى به بشر تحميل مى شود، از هر راهى ولو از راه تقليد آباء و اجداد، و بعد انسان به آن عقيده خو مى گيرد و آن عقيده بدون آن كه با قوه تفكر او كوچكترين ارتباطى داشته باشد، در روح او مستقر مى گردد. اولين خاصيت و اثر اين گونه عقاید اين است كه جلوى تفكر آزاد انسان را مى گيرد و به صورت زنجيرى براى عقل و فكر انسان در مى آيد. اين گونه عقاید عبارت است از يك سلسله زنجيرهاى اعتقادى و عرفى و تقليدى كه به دست و پاى فكر و روح انسان بسته مى شود...

ادامه نوشته

محيط پيدايش اسلام

محيط پيدايش اسلام

 

على عليه السلام عصر و زمينه بعثت رسول اكرم را اين طور توصيف مى فرمايد: «اءرسله على حين فترة من الرسل، و طول هجعة من الامم، و انتقاض من المبرمو انتشار من الامور، و تلظ من الحروب و الدنيا كاسفة النور، ظاهرة الغرور، على حين اصفرا من ورقها و اياس من ثمرها»

«خداوند او را در دوره اى مبعوث فرمود: كه فترت و فاصله اى در آمدن پيامبران رخ داده بود؛ ملت ها در خوابى گران و طولانى فرو رفته بودند؛ كارها پراكنده، تنور جنگ ها داغ بود؛ جهان را تاريكى فرا گرفته و غرور و فريب در آن نمايان بود؛ برگ درخت بشريت به سوى زردى گراييده، اميدى به ميوه اين درخت نمى رفت».

پيامبران معمولاً در مواقعى ظهور كرده اند كه بشريت و لااقل محيط اجتماعى ظهور آن ها، در يك پرتگاه خطرناكى قرار داشته و آن ها سبب نجات و اصلاح اجتماع خود...

ادامه نوشته

خرافات در عقاید عرب درعصرجاهليت

خرافات در عقاید عرب درعصرجاهليت

 

قرآن مجيد، هدف هاي مقدس بعثت پيامبر اسلام را با جمله‏هاي کوتاهي بيان کرده است. يکي از آن ها که شايان توجه بيشتر مي‏باشد، اين آيه است:

«وَ يَضعُ عَنْهُمْ إِصرَهُمْ وَ الأَغْلَالَ الَّتى كانَت عَلَيْهِمْ‏»

«پيامبر اسلام تکاليف شاق، و غُل و زنجيرهايي را که بر آن ها است‏بر مي‏دارد».

اکنون بايد ديد مقصود از غُل و زنجيري که در دوران طلوع فجر اسلام، به دست و پاي عرب دوران جاهليت‏بود، چيست؟ مسلماً مقصود، غُل و زنجير آهنين نيست، بلکه منظور همان اوهام و خرافاتي است که فکر و عقل آن ها را از رشد و نمو بازداشته بود، و يک چنين گير و بند که به بال ‏فکر بشر بسته شود، به مراتب از زنجيرهاي آهنين، زيان‏بخش‏تر و ضرر بارتر است. زيرا زنجيرهاي آهنين پس از گذشتن مدتي، از دست و پا برداشته مي‏شود و فرد زنداني با فکر سالم و منزه از خرافات گام در زندگي مي‏گذارد، اما سلسله‏هایي که از اوهام و اباطيل، بسان...

ادامه نوشته

مذهب در عربستان

مذهب در عربستان

 

وقتي ابراهيم خليل، پرچم يکتا پرستي را در محيط حجاز برافراشت و با همياري فرزند خود، اسماعيل ‏«کعبه‏» را تعمير نمود، گروهي به او پيوستند و از اشعه خورشيد وجود او، دل هایي روشن گرديد. اما درست معلوم نيست که تا چه اندازه آن رادمرد الهي، توانست آیين توحيد را گسترش دهد، و صفوف فشرده‏اي را از خداپرستان تشکيل دهد.

اميرمؤمنان، اوضاع مذهبي ملل عرب را چنين تشريح مي‏کند:

«مردم آن روز داراي مذهب هاي گوناگون، و بدعت هاي مختلف و طوائف متفرق بودند، گروهي...

ادامه نوشته

عربستان محیطی مناسب برای گسترش اسلام

عربستان محیطی مناسب برای گسترش اسلام

 

مى‏دانيم كه اسلام در شبه‏ جزيره‏ى عربستان ظهور كرد. در همان زمان مناطق ديگرى نيز در عالم وجود داشت كه داراى توانمندى و ثبات بيش‏ترى نسبت به آن‏جا بود، پس چرا مكه مهد اين دين بزرگ، تعيين گرديد، و چرا شبه جزيره‏ى عربستان براى ظهور اسلام شايسته‏ترين محيط شناخته شد؟ «واللَّه اعلم حيث يجعل رسالته». بايد گفت: در اين‏جا اِشكالى متوجه اين سؤال مى‏شود و آن اين‏كه ما در پى علت‏يابى حقيقتى شكل يافته در حال، هستيم؛ بدين معنا كه اگر اسلام در مكانى ديگر نيز ظهور كرده بود باز در پى تفسير و تعليل آن مى‏رفتيم. چنين اشكالى سبب گشودن باب مقايسه بين واقعيت و خيال است؛ مقايسه‏اى كه هرگز به واقعيت ثابت تاريخى منجر نمى‏شود؛ چرا كه رخدادها و وقايع، موادى نيستند كه بتوانيم آن ها را مجدداً در كارگاه تاريخ وارد كنيم و آن ها را كم و زياد كرده و يا تغيير...

ادامه نوشته

تجارت قريش

تجارت قريش

 

کمبود شديد آب در جزيرة العرب از مهم‏ترين عوامل شکل دهنده به شيوه زندگي و فعاليت‏هاي اقتصادي عرب‏ها بود. کشاورزي جز در مناطق محدود وجود نداشت. شتر عنصر مهم زندگي عرب‏ها و همدم آنان بود. در مواردي گوسفنداني هم نگهداري مي‏شد. بدين ترتيب عرب، دامداري محدودي را برگزيده بود تا بتواند چند روزي در منطقه‏اي به سر برد. نتيجه اين امر...

ادامه نوشته