محيط پيدايش اسلام

 

على عليه السلام عصر و زمينه بعثت رسول اكرم را اين طور توصيف مى فرمايد: «اءرسله على حين فترة من الرسل، و طول هجعة من الامم، و انتقاض من المبرمو انتشار من الامور، و تلظ من الحروب و الدنيا كاسفة النور، ظاهرة الغرور، على حين اصفرا من ورقها و اياس من ثمرها»

«خداوند او را در دوره اى مبعوث فرمود: كه فترت و فاصله اى در آمدن پيامبران رخ داده بود؛ ملت ها در خوابى گران و طولانى فرو رفته بودند؛ كارها پراكنده، تنور جنگ ها داغ بود؛ جهان را تاريكى فرا گرفته و غرور و فريب در آن نمايان بود؛ برگ درخت بشريت به سوى زردى گراييده، اميدى به ميوه اين درخت نمى رفت».

پيامبران معمولاً در مواقعى ظهور كرده اند كه بشريت و لااقل محيط اجتماعى ظهور آن ها، در يك پرتگاه خطرناكى قرار داشته و آن ها سبب نجات و اصلاح اجتماع خود شده اند. قرآن كريم خطاب به مردم عصر رسول اكرم (صلى الله عليه و آله) چنين مى فرمايد: وَ كُنتُمْ عَلى شفَا حُفْرَةٍ مِّنَ النَّارِ فَأَنقَذَكُم مِّنهَا شما در پرتگاه سقوط در آتش بوديد كه خداوند (به وسيله رسول مكرم ) شما را از آن نجات داد.

در عصر بعثت خاتم الانبياء كه تمام دنيا در ظلمت و خاموشى و هرج و مرج و فساد فرو رفته است، ناگهان فرياد «قولوا لا اله الا الله تفلحوا» بلند مى شود و در آن واحد به دو دگرگونى و انقلاب و دو حركت دست مى زند. یکی اصلاحات اجتماعی و سیاسی و دیگر اصلاح درونی و تزکیه و تهذیب نفس که از حرکت اول مهم تر و اساسی تر است؛ زیرا ملتی که به اصلاح درون همراه با اصلاح برون نپردازد خود زمینه فساد و تباهی را مهیا می کند.